Cứ thêm 200 xe điện, nồng độ khí độc NO₂ giảm 1,1 %: Kết quả từ nghiên cứu mới

Ai cũng biết rằng ô tô điện không tạo ra khí thải carbon do không sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, dù đã có một số nghiên cứu cho thấy xe không phát thải có thể cải thiện chất lượng không khí đô thị, các bằng chứng trước đây vẫn chưa thực sự mang tính thuyết phục.

Mới đây, một nghiên cứu mới của Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California (USC) đã đưa ra bằng chứng rõ ràng hơn. Thông qua việc phân tích dữ liệu vệ tinh, nhóm nghiên cứu xác nhận rằng sự gia tăng của xe không phát thải đang tạo ra tác động tích cực và có thể định lượng được đối với chất lượng không khí.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Lancet Planetary Health, sử dụng dữ liệu độ phân giải cao từ vệ tinh TROPOMI – công cụ có khả năng phát hiện khí nitrogen dioxide (NO₂) trong khí quyển bằng cách phân tích cách khí này hấp thụ và phản xạ ánh sáng mặt trời. Từ đó, các nhà khoa học xác định mức NO₂ trung bình hằng năm tại từng khu dân cư ở California trong giai đoạn 2019 - 2023.

Song song với dữ liệu vệ tinh, nhóm nghiên cứu cũng khai thác thông tin công khai từ Cơ quan Quản lý Phương tiện Cơ giới California (DMV), bao gồm số lượng xe không phát thải được đăng ký tại từng khu vực. Theo định nghĩa, xe không phát thải (ZEV) bao gồm ô tô điện, xe hybrid sạc ngoài và xe chạy pin nhiên liệu.

Nitrogen dioxide (NO₂) là chất khí sinh ra từ quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch, có thể gây ra các cơn hen suyễn, viêm phế quản và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch cũng như đột quỵ. Nói cách khác, đây là một chất ô nhiễm đặc biệt nguy hại.

Phân tích dữ liệu cho thấy mối quan hệ trực tiếp giữa số lượng xe không phát thải và nồng độ NO₂. Cụ thể, cứ mỗi 200 xe không phát thải mới được đăng ký tại một khu dân cư ở California trong giai đoạn 2019 - 2023, nồng độ NO₂ tại khu vực đó giảm trung bình 1,1%. 

Theo các tác giả, một khu dân cư điển hình ghi nhận thêm khoảng 272 xe ZEV trong giai đoạn nghiên cứu, với con số dao động từ 18 - 839 xe. Cũng trong thời gian này, tỷ lệ xe không phát thải tại California đã tăng từ 2% lên 5% tổng số xe con lưu hành.

Bình luận về kết quả nghiên cứu, bà Sandrah Eckel, Phó giáo sư Khoa học Sức khỏe Dân số và Y tế Công cộng tại Trường Y Keck, đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: "Những phát hiện này cho thấy không khí sạch hơn không chỉ là lý thuyết, mà đang thực sự diễn ra tại nhiều khu vực trên khắp bang California".

"Dù quá trình điện hóa vẫn chưa hoàn tất, nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng việc California chuyển dịch sang xe điện đã và đang tạo ra những thay đổi có thể đo lường được đối với chất lượng không khí mà chúng ta hít thở mỗi ngày", bà nói thêm.

Để đảm bảo độ tin cậy của kết quả, nhóm nghiên cứu đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt, trong đó có việc loại bỏ hoàn toàn dữ liệu năm 2020 nhằm tránh các tác động bất thường do đại dịch. 

Ngoài ra, họ cũng xác nhận rằng những khu vực gia tăng số lượng xe chạy xăng ghi nhận mức ô nhiễm cao hơn. Kết quả từ dữ liệu vệ tinh còn được đối chiếu lại bằng dữ liệu đo tại mặt đất trong giai đoạn 2012 - 2023.

"Chúng tôi đã kiểm chứng phân tích của mình bằng nhiều phương pháp khác nhau, và các kết quả đều nhất quán trong việc củng cố phát hiện chính của nghiên cứu", bà Erika Garcia, Phó giáo sư Khoa học Sức khỏe Dân số và Y tế Công cộng tại Trường Y Keck, đồng thời là tác giả cao cấp của nghiên cứu, cho biết.

Phát hiện này mang ý nghĩa đặc biệt với các đô thị đông đúc, nơi khí thải từ xe cộ dễ tích tụ ở tầng không khí thấp và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Khi số lượng xe điện và xe hybrid sạc ngoài tiếp tục gia tăng, chất lượng không khí tại các thành phố được kỳ vọng sẽ ngày càng cải thiện – xu hướng này đã được chứng minh bằng dữ liệu khoa học.