Hộp số vô cấp CVT là gì?

09:46 | 11/06/2021 - Nguyễn Duy
Hiện nay trên thị trường xe ô tô thế giới, hộp số vô cấp CVT được sử dụng một cách rộng rãi trên rất nhiều mẫu xe. Từ xe bình dân tới những xe hạng D cao cấp, có thể điểm tên như Toyota Wigo, Honda City, Nissan Sunny…Hay thậm chí là những dòng SUV gầm cao như Honda CR-V, Mitsubishi Outlander…Vậy khác biệt giữa hộp số tự động AT thường và hộp số vô cấp CVT là gì?

1. Hộp số vô cấp CVT là gì?

Hộp số cvt là gì?
Hộp số vô cấp CVT

Hộp số là khái niệm chỉ bộ phận thay đổi tỷ số truyền giữa động cơ với các cầu chủ động.

Hộp số vô cấp CVT là viết tắt của từ Continuously Variable Transmission, tức hộp số biến thiên vô cấp. Đây là một loại hộp số mà có thể thay đổi tỷ số truyền liên tục mà không phân theo cấp độ. CVT và AT đều là hộp số tự động, tuy nhiên, hộp số vô cấp CVT thay đổi tỷ số truyền bằng dây đai và hệ 2 Pulley, trong khi hộp số tự động AT thì sử dụng bánh rang và chia thành nhiều cấp số 1,2,3,4,….

2. Cấu tạo hộp số vô cấp CVT

Hộp số CVT không hoạt động trên nguyên lý các cặp bánh răng mà thay vào đó là hệ thống dây đai truyền cho phép thay đổi tỷ số tốc độ liên tục và vô cấp.

cau-tao-hop-so-vo-cap-cvt
Mô tả cấu tạo hộp số vô cấp

Cấu tạo hộp số CVT bao gồm:

  • Dây đai bằng thép truyền động
  • Bánh đai đầu vào (Pulley đầu vào) kết nối tới động cơ để nhận mô men
  • Bánh đai đầu ra (Pulley đầu ra) kết nối cùng với hộp số

Hệ pulley này được cấu tạo từ 2 khối hình nón đặt nằm nghiêng góc 20 độ, có đỉnh nằm đối diện nhau. Một nửa pulley cố định, nửa còn lại có thể trượt trên trục. Do đó 2 nửa pulley này có thể thay đổi khoảng cách tiến gần lại nhau hoặc tách xa nhau.

Trên thực tế, hộp số CVT còn có bộ vi xử lý và các cảm biến chức năng theo dõi và điều khiển nhưng 3 nhân tố chính trên vẫn là yếu tố quan trọng để vận hành hộp số.

3. Nguyên lý hoạt động

Cả hai pulley đầu ra/đầu vào được tạo thành từ hai khối hình nón nghiêng 20 độ và sắp xếp đối diện nhau. Phần bên trong rãnh giữa hai khối hình nón còn có một dây đai chạy và khoảng cách có thể linh hoạt thay đổi. Khi hai hình khối tách nhau, dây đai sẽ ngập sâu trong rãnh và bán kính của dây đai quấn quanh pulley giảm đi.

Pulley-based-CVT-04

Khoảng cách giữa trục pulley với điểm quấn của dây đai được gọi là bán kính quay và từ tỷ số bán kính quay của pulley chủ động và bán kính quay của pulley bị động sẽ xác định ra khoảng số của hộp số. Khi bán kính của hệ pulley thay đổi giúp cho tỷ số truyền cũng được thay đổi một cách liên tục. Chính vì thế mà hộp số vô cấp CVT không có hộp số cố định và nó có thể chạy ở bất cứ thời điểm nào hay bất cứ loại động cơ và tốc độ nào của xe.

4. Ưu, Nhược điểm của hộp số vô cấp CVT

Ưu điểm  Nhược điểm 

Tạo cảm giác mượt mà, êm ái, loại bỏ hiện tượng giật cục khi sang số nhờ dải tỷ số truyền biến thiên liên tục.

Hộp số CVT không chịu được mô-men xoắn cao, người lái khó cảm nhận được cảm giác khi chuyển số.

Giảm độ ồn của động cơ, giúp người lái bớt căng thẳng khi lái xe nếu hộp số CVT được thiết lập phù hợp.

Khi truyền công suất lớn có thể sinh ra hiện tượng trượt đai.

Khả năng tiết kiệm nhiên liệu và giảm lượng khí thải ra môi trường tốt hơn nhờ động cơ luôn được hoạt động ở tốc độ vòng quay tối ưu.

Tỷ số truyền biến thiên vô cấp khá chậm nên khả năng tăng tốc của xe có phần kém hơn so với các hộp số thông thường.

Thích ứng tốt với sự thay đổi trạng thái, như tăng giảm ga và vận tốc nên không còn tình trạng "đuối" số khi xe giảm tốc, đặc biệt là lúc lên dốc.

Dây đai của hộp số CVT cũng có khả năng bị trượt và kéo giãn, làm giảm hiệu suất hoạt động.

Tăng tốc nhanh và giảm thất thoát lực so với hộp số tự động thông thường.

 

Cấu trúc, thiết kế đơn giản, gọn nhẹ, vận hành đơn giản, ít gặp lỗi trong quá trình sử dụng.

 

Chi phí sản xuất ít tốn kém, giúp giá thành sản phẩm hạ thấp hơn.

 

Công tác sửa chữa đơn giản và chi phí rẻ.

 

 

Theo Tạp chí Người Đưa Tin - Link gốc